INGEZONDEN BRIEF - Met de kop 'Huisvesting in ommuurde tuin voorwaarde voor verkoop kasteel' (Gemerts Nieuwsblad, 21 maart) sturen de paters van de H. Geest en het gemeentebestuur aan op een regelrechte confrontatie met de inwoners van Gemert die de cultuurhistorische waarde van het kasteel & omgeving willen behouden. Woordvoerder pater Frans Wijnen zegt dat de congregatie het kasteel niet wil verkopen aan een partij die zich verzet tegen huisvesting in de ommuurde tuin tegenover het kasteel.
"We hebben aan alle partijen gevraagd om dit onderdeel in de planvorming mee te nemen", aldus Frans Wijnen.
Als deze eis door het gemeentebestuur en de gemeenteraad wordt ingewilligd, zal de omgeving van het kasteel onherstelbaar worden beschadigd. Daarmee gaat één van de laatste cultuurhistorische locaties voorgoed verloren. Tegenover het kasteel bouwen is in strijd met het eerder vastgestelde ruimtelijke ordeningbeleid van de gemeente Gemert dat als een van de uitgangspunten had: het intact laten van de westkant van Gemert. De wens om tegenover het kasteel te bouwen, gaat bovendien voorbij aan een uitspraak van het hoogste gerechtscollege van Nederland. In 1981 heeft de Raad van State namelijk een dikke streep gehaald door het bestemmingsplan groot Schoorswinkel dat voorzag in het bouwen van een woonwijk aan de westkant van Gemert.
Dat de paters vasthouden aan bouwen binnen de ommuurde tuin is één ding. Een slechte zaak is dat ons gemeentebestuur suggereert mee te moeten werken aan dit onzalige plan. Wethouder Harrie Verkampen zegt in hetzelfde artikel dat 'huisvesting op deze locatie alleen bespreekbaar is als het noodzakelijk is voor het behoud van het kasteel en de omgeving'. Deze gedachtegang komt ons krom voor. Het college van burgemeester en wethouders zet het licht op groen voor een woonblok tegenover het kasteel en verkoopt dat onder het motto 'behoud van het kasteel en omgeving'. De wethouder verbindt hieraan weliswaar de voorwaarde 'als het noodzakelijk is'. Dat klinkt op het eerste gehoor redelijk. Maar is dat ook zo?
Welke criteria zijn volgens het gemeentebestuur 'noodzakelijk' om tegenover het kasteel te bouwen? Is het voldoende als de paters dat willen? In dat geval hanteert de wethouder een cirkelredenering: de paters willen persé bouwen in de ommuurde tuin en daarom is het noodzakelijk om daar te bouwen. Hoeveel eigenaren van een stukje grond zouden niet graag een nieuwe woning bouwen op het eigen erf om er de laatste jaren van hun leven in door te brengen? Het antwoord zal in veel gevallen zijn dat ze geen toestemming krijgen, omdat het niet past in het bestemmingsplan. En dat doet dit plan evenmin!
De vraag dient zich aan welke belangen uiteindelijk zwaarder zullen wegen voor de gemeenteraad? Is dat het behoud van het cultuurhistorisch erfgoed voor toekomstige generaties en de Gemertse gemeenschap als geheel? Of de huisvesting van de paters binnen de ommuurde tuin? Sommige leden van de gemeenteraad hebben eerder door laten schemeren dat 'offer' te willen brengen als dat 'noodzakelijk is om het kasteel te behouden'. Is het 'noodzakelijk' alleen omdat de paters dat willen? In dat geval hanteert ook de gemeenteraad een cirkelredenering: de paters willen persé bouwen in de ommuurde tuin en daarom is het noodzakelijk om daar te bouwen.
Ondergetekenden vinden dat de gemeenteraad een besluit dient te nemen dat recht doet aan de uitspraak van de Raad van State. De gemeenteraad heeft namelijk de taak monumentale gebouwen en het cultuurhistorisch erfgoed te beschermen. Eigenaren van dit erfgoed (zoals de paters) dienen conform deze regels te handelen. Het is daarom niet meer dan redelijk dat de congregatie alternatieve huisvestingsmogelijkheden in overweging gaat nemen. Omgekeerd is het ook de plicht van de gemeente om mee te helpen aan alternatieve huisvesting.
Verder willen we nadrukkelijk stellen dat herbestemming van het kasteel en herhuisvesting van de paters twee aparte zaken zijn. Door ze als één geheel voor te stellen wordt de suggestie gewekt dat mensen die zich verzetten tegen bebouwing in de ommuurde tuin ook tegen de kasteelplannen zouden zijn. Dat is niet zo. Wij zijn vóór een juiste herbestemming van het kasteel, maar tégen bebouwing achter de muur. De door pater Frans Wijnen uitgesproken hoop 'na de bouwvak te kunnen starten met de realisatie van vervangende huisvesting' getuigt daarbij niet van realiteitszin.
Kort en goed: wij zullen dit niet accepteren! Ondergetekenden en vele inwoners van Gemert zullen alle wettelijke middelen inzetten om de bouwplannen tegenover het kasteel te verhinderen. Wij nodigen u uit om u bij dit initiatief aan te sluiten. Geen woonblok achter de muur: houd het kasteel groen en puur! U kunt reageren op deze brief in het forum.
Vincent en José Kragten, Petro Pennings, Ton van Wieringen, Jo van Schalen, Jan van Hoof, Wilma van Zeeland, Jan Timmers, Ans Geerts, Jan van der Veen, Marianne Geerts, Jan van Mierlo, Yvonne Rooijmans, Wilbert Kivits, Jos Nelissen, Wim van den Hout, Jacques van Lankveld en George Gijsbers.