Toelichting op raadsvoorstel aankoop kasteel

poortgebouw kasteelGEMERT - Dinsdag 18 november neemt de gemeenteraad van Gemert-Bakel een besluit over de aankoop van het kasteel. Daarmee is een bedrag gemoeid van ruim 7 miljoen euro exclusief toekomstige plankosten en restauratie van het kasteel. Het voorstel tot aankoop van het kasteel staat echter met nog slechts twee dagen te gaan nog steeds niet openbaar op de website van de gemeente. De initiatiefgroep heeft daarom een kopie van het voorstel op deze site gezet met een toelichting.

In het voorstel stelt het college de raad voor 'in te stemmen met aankoop van het kasteel voor een bedrag van in totaal 5 miljoen, onder de ontbindende voorwaarde  dat er een bruikbare bouwvergunning  voor het Convent voor de nieuwe huisvesting van de paters wordt afgegeven'. Verder wordt de raad gevraagd in te stemmen met de volgende dekking:

a) 2 miljoen ten laste van de stille reserves;
b) 1 miljoen uit de opbrengst van zogeheten BIO-woningen;
c) 2 miljoen bij te dragen door de toekomstige partners in het kader van de planontwikkeling;

Verder wordt de raad gevraagd geld te reserveren voor:
d) 2 miljoen voor aankoop grond in de ommuurde tuin voor de bouw van Het Convent
e) circa 100.000 euro voor gemaakte kosten van de Congregatie
f) circa 350.000 euro voor ontwikkeling van plannen en afkoopsom conventantpartijen

Tot slot moet er geld komen voor:
g) restauratie van het kasteel (geschat op enige miljoenen)

Standpunten van de initiatiefgroep:
 
Zaterdag 15 november ontbrak het raadsvoorstel voor aankoop van het kasteel (agendapunt 7) nog steeds op de website van de gemeente. We hebben daarom een kopie van het raadsvoorstel (PDF) gemaakt.
 
a. Stille reserves
De 2 miljoen die ten laste wordt gelegd aan de stille reserves wordt gevonden door bestaande bezittingen van de gemeente te verkopen en de opbrengst daarvan te gebruiken voor aankoop van het kasteel. Dit betekent dat dit geld niet beschikbaar komt voor eventuele andere zaken. Welke bezittingen de gemeente gaat verkopen is niet bekend. Terug naar index
 
b. BiO-woningen
Het college wil 1 miljoen euro ophalen uit de opbrengst van zogeheten BiO-woningen. BiO is de afkorting van Buitengebied In Ontwikkeling. Het is een regeling die grondeigenaren in het buitengebied de kans geeft een woning te bouwen op locaties die normaal gesproken niet in aanmerking komen als bouwlocatie. De provincie Brabant omschrijft het als volgt:

'Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling strakke richtlijnen vast te leggen van wat wel en niet mag; het Brabantse landschap met verschillende verschijnvorm vraagt om een gedifferentieerde benadering. Daarom biedt de provincie gemeenten de vrijheid om rekeninghoudend met de doelstellingen uit de nota, eigen beleid te ontwikkelen waarmee ingespeeld kan worden op de vragen uit de samenleving. De provincie verwacht dat veel gemeenten de uitdaging aan gaan om door een strategische inzet van beleid, ruimtelijke kwaliteitswinst te boeken.'
Bron: provincie Brabant

BiO-woningen zijn in feite een verdere uitbreiding van de bestaande ruimte-voor-ruimte woningen (RvR-woningen). Bij deze laatste variant worden bouwrechten verworven door de sloop van stallen.
Het voorstel van het college om de opbrengst van BiO-woningen te gebruiken om de aankoop van het kasteel te bekostigen, betekent dat het buitengebied van Gemert-Bakel nog verder zal verstenen. Hoewel ongewis is hoeveel deze BiO-woningen uiteindelijk gaan opbrengen, is er straks geen weg meer terug: er zal gebouwd moeten worden. Opmerkelijk is dat op de website van de gemeente niets is te vinden over 'BiO-woningen' of  'Buitengebied in Ontwikkeling'. Terug naar index

c. Partners
Het college schermt met de deelname van twee nieuwe partners, Stichting Goed Wonen en de Atlant Groep. Burgemeester Van Maasakkers gaf vorige week toe in het Gemerts Nieuwsblad dat beide organisaties überhaupt nog niet besloten hebben of ze wel gaan deelnemen: 'Dat is nog onderwerp van overleg'. De voorgespiegelde opbrengst van 2 miljoen euro van deze twee partners staat dus geenszins vast. Terug naar index

d. Bouwplan Convent
Punt d: De raad krijgt verder het voorstel zich uit te spreken dat de komende 50 jaren geen woningbouw op de landerijen achter de ommuurde tuin (Domeinen) zal plaatsvinden plus de aankoop van de gronden van de ommuurde tuin voor een bedrag van 2 miljoen euro. Deze kosten zullen volgens het voorstel van het college 'worden ingebracht bij de woningbouwplannen van het Convent'.

Ook dit onderdeel van het raadsvoorstel bevat veel onzekerheden. Het is de bedoeling van het college dat Stichting Goed Wonen deze gronden gaat aankopen. Maar deelname van deze woningstichting staat nog helemaal niet vast. Laat staan dat ze deze grond wil aankopen voor de bouw van een wooncomplex voor de Congregatie. Zeker niet onbelangrijk: er is nog steeds veel verzet tegen deze ingrijpende bouwplannen.

Bovendien is de kans zeer groot dat speciale voorzieningen als kapel, ontmoetingsruimte en keuken over circa 10 jaar weer afgebroken moeten worden. Tot slot staat niet vast of de Congregatie akkoord gaat met het betalen van de naar verwachting pittige huur voor de 28 appartementen en bijgebouwen. Terug naar index

e. Procedurekosten
Uit het voorstel aan de raad blijkt verder dat de Congregatie tot dusver circa 80.000 euro aan kosten heeft gemaakt. Het college stelt voor die kosten volledig door de gemeente te laten betalen. Dit bedrag is exclusief de kosten voor lopende onderzoeken. Wethouder Verkampen zei afgelopen zondag dat deze kosten (inmiddels circa 100.000 euro) niet in mindering worden gebracht op de aankoopsom van het kasteel. Vreemd: doorgaans moet een aanvrager deze kosten zelf betalen. Terug naar index

f. Plankosten en afkoopsom
Tot slot is er nog de afkoopsom voor de convenantpartijen die tot 31 december 2008 kooprechten hebben op het kasteel. Het gaat daarbij om woningcorporatie Bergopwaarts en de twee projectontwikkelaars Iris Vastgoed en Ontwikkelingsmaatschappij Bouwman. De rol en inbreng van het Internationaal Coöperatief Centrum (ICC) in de plannen zijn niet concreet omschreven. Wel krijgt de raad het voorstel voorgelegd een werkbudget beschikbaar te stellen van 350.000 euro voor de verdere planontwikkeling.  Deze kosten moeten straks ten laste komen van de toekomstige exploitatie. Terug naar index

g. Restauratie
Waar in het voorstel helemaal niet over gesproken wordt, zijn de kosten voor restauratie van het kasteel. Rekening moet worden gehouden dat dit vele miljoenen zal gaan kosten. Voor een deel kunnen deze worden betaald uit subsidies van rijk, provincie en Europese Unie. Maar dat laat onverlet dat de nieuwe eigenaar (in dit geval de gemeente) een aanzienlijk bedrag bij zal moeten dragen. Terug naar index

1. Standpunt: huisvesting Congregatie

De initiatiefgroep is voorstander van goede huisvesting voor de leden van de Congregatie. Wat ons betreft kunnen de paters op heel veel locaties in Gemert wonen, alleen niet in de ommuurde tuin. Want ook het nieuwe voorstel betekent een ernstige aantasting van de cultuurhistorische waarde van kasteel en omgeving. Bovendien is de noodzaak voor die drastische ingreep nog steeds niet aangetoond. Ook wethouder Verkampen kon dit afgelopen zondag, toen hij op zijn verzoek de vergadering van de initiatiefgroep bezocht, niet aantonen.
 
Bovendien: de gemeente heeft geen huisvestingsplicht jegens haar inwoners; wel een zorgplicht. De wethouder zei dat appartementen die op termijn leegkomen in Het Convent ingenomen gaan worden door inwoners uit Gemert-Bakel. Dat betekent dat de Congregatie niet langer vasthoudt aan een besloten woonomgeving. Waarom dan exclusief een nieuw klooster bouwen en niet een vleugel huren in bijvoorbeeld Ruijschenbergh?  Terug naar index

2. Standpunt: voorstander aankoop kasteel
Voor alle duidelijkheid: de initiatiefgroep is al heel lang voorstander van een actieve rol van de gemeente ten aanzien van het kasteel. Dat hebben we nooit onder stoelen of banken gestoken. We zien graag dat het kasteel ook in de toekomst toegankelijk blijft voor het publiek met respect voor de cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Het is om die reden terecht dat de gemeente zich inspant voor behoud van het kasteel.

Maar de gemeente heeft meer belangen te behartigen. Niet alleen de belangen van de Congregatie, maar ook die van de inwoners van Gemert-Bakel. We pleiten daarom nadrukkelijk voor zorgvuldige en transparante besluitvorming. Het tempo waarin de gemeenteraad nu een reeks zeer ingrijpende beslissingen (moet) gaan nemen, past daar naar ons idee niet bij. Terug naar index
 
3. Standpunt: ontbreken totaalplan onverantwoord
De leden van de gemeenteraad hebben afgelopen jaar bij herhaling aangegeven dat zij pas een beslissing over het kasteel zouden gaan nemen als er een totaalplan op tafel ligt. We stellen vast dat dit totaalplan er nog steeds niet is. Daarom vinden wij het onverantwoord dat de gemeenteraad op 18 november een besluit gaat nemen over alle voorstellen die met de toekomst van het kasteel te maken hebben. Een totaalplan is een totaalplan. Ondergetekenden gaan er nog steeds van uit dat de leden van de raad woord zullen houden. Terug naar index